Siniaki i krwiaki u osób starszych: co powinna zrobić opiekunka w Niemczech?

Dlaczego seniorzy częściej mają siniaki?

Z wiekiem skóra staje się cieńsza, a naczynia krwionośne bardziej kruche. Zmniejsza się również ilość tkanki podskórnej, która chroni ciało przed urazami.

Najczęstsze przyczyny powstawania siniaków to:

• cieńsza i bardziej wrażliwa skóra;
• mniejsza ilość kolagenu;
• kruche naczynia krwionośne;
• lekkie uderzenia lub ucisk;
• przyjmowanie leków wpływających na krzepnięcie krwi;
• niektóre choroby współistniejące.

Zadaniem opiekunki nie jest samodzielne stawianie diagnozy. Powinna ona obserwować podopiecznego i w razie potrzeby poinformować rodzinę, koordynatora lub lekarza.

Jak rozpoznać zwykły siniak?

Na zwykły siniak najczęściej wskazują następujące objawy:

• znana jest przyczyna jego powstania;
• ból jest niewielki lub umiarkowany;
• nie pojawia się duży obrzęk;
• siniak nie powiększa się w krótkim czasie;
• senior może swobodnie poruszać ręką lub nogą;
• ogólny stan podopiecznego się nie zmienił.

Taką zmianę należy obserwować i sprawdzać, czy stopniowo się zmniejsza.

Kiedy siniak lub krwiak wymaga konsultacji lekarskiej?

Z lekarzem należy skontaktować się, jeśli:

• siniaki często pojawiają się bez wyraźnej przyczyny;
• krwiak jest bardzo duży lub mocno boli;
• zmiana szybko się powiększa;
• siniak nie zmniejsza się przez ponad 2–3 tygodnie;
• występuje krwawienie z nosa lub dziąseł;
• po upadku pojawił się silny ból lub obrzęk;
• senior ma trudności z poruszaniem kończyną;
• występują zawroty głowy lub silne osłabienie;
• stan podopiecznego jest inny niż zwykle.

Jeśli senior stracił przytomność, jego stan gwałtownie się pogorszył lub istnieje podejrzenie poważnego urazu, należy zadzwonić pod numer 112.

Co można zrobić w pierwszych godzinach?

1. Zastosować zimny okład

Zimny kompres należy owinąć materiałem i przyłożyć do miejsca urazu na około 10–15 minut. Można to powtórzyć kilka razy w ciągu pierwszej doby.

Lodu nie wolno przykładać bezpośrednio do skóry. Nie należy również trzymać okładu zbyt długo, ponieważ skóra seniora jest delikatna i łatwo ją uszkodzić.

2. Zapewnić odpoczynek

Uszkodzona część ciała powinna odpoczywać. Jeśli siniak znajduje się na ręce lub nodze, kończynę można ostrożnie ułożyć nieco wyżej.

Należy to zrobić tylko wtedy, gdy nie powoduje bólu ani dyskomfortu.

3. Obserwować krwiak

Opiekunka powinna sprawdzać:

• czy krwiak się powiększa;
• czy ból staje się silniejszy;
• czy pojawia się obrzęk;
• czy senior może poruszać kończyną;
• czy występują dodatkowe objawy.

Maści i żele na siniaki można stosować wyłącznie po uzgodnieniu z rodziną lub lekarzem albo zgodnie z planem opieki. Skóra osoby starszej może być bardzo wrażliwa, dlatego istnieje ryzyko podrażnienia lub reakcji alergicznej.

Czego nie należy robić?

Opiekunka nie powinna:

• rozcierać ani intensywnie masować siniaka;
• ogrzewać miejsca urazu w pierwszych godzinach;
• samodzielnie podawać nowych preparatów;
• zmieniać lub odstawiać leków podopiecznego;
• ignorować siniaka powstałego po upadku;
• bagatelizować bólu, obrzęku lub ograniczenia ruchów.

Algorytm działania opiekunki

Krok 1. Oceń sytuację

Sprawdź, czy doszło do uderzenia lub upadku. Oceń poziom bólu w skali od 0 do 10, wielkość krwiaka, obecność obrzęku oraz możliwość poruszania ręką lub nogą.

Dowiedz się również, czy senior przyjmuje leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe.

Krok 2. Zastosuj podstawową pomoc

Przyłóż zimny okład przez materiał, zapewnij seniorowi odpoczynek i pomóż mu przyjąć wygodną pozycję.

Krok 3. Udokumentuj zmianę

Zapisz:

• datę i godzinę;
• okoliczności powstania siniaka;
• miejsce wystąpienia zmiany;
• rozmiar krwiaka w centymetrach;
• poziom bólu;
• inne zauważone objawy.

Za zgodą podopiecznego lub rodziny można również zrobić zdjęcie.

Krok 4. Powiadom odpowiednią osobę

Przekaż informacje rodzinie lub koordynatorowi. Następnie postępuj zgodnie z ustaleniami rodziny albo obowiązującym planem opieki.

Krok 5. W razie potrzeby wezwij pomoc

Jeśli objawy są niepokojące, należy skontaktować się z lekarzem. W przypadku zagrożenia życia lub poważnego urazu trzeba natychmiast zadzwonić pod numer 112.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego senior ma siniaki nawet po lekkim dotknięciu?

Przyczyną jest cieńsza skóra, mniejsza ilość tkanki podskórnej oraz kruche naczynia krwionośne. Dlatego nawet niewielki ucisk może pozostawić widoczny ślad.

Jak długo goi się siniak u osoby starszej?

U seniorów siniaki mogą znikać wolniej niż u młodszych osób. Jeśli zmiana nie zmniejsza się przez ponad 2–3 tygodnie albo nadal się powiększa, należy skonsultować się z lekarzem.

Kiedy krwiak po upadku jest niebezpieczny?

Niepokojące objawy to silny ból, duży obrzęk, ograniczenie ruchów, szybko powiększający się krwiak, osłabienie lub zawroty głowy.

Czy można przykładać lód?

Tak, ale wyłącznie przez materiał i na około 10–15 minut. Lodu nie wolno przykładać bezpośrednio do skóry.

Czy można stosować maści na siniaki?

Preparaty można stosować tylko po uzgodnieniu z rodziną lub lekarzem albo zgodnie z planem opieki.

Co zrobić, jeśli senior przyjmuje leki „rozrzedzające krew”?

Siniaki mogą być większe i znikać wolniej. Ryzyko powikłań po upadku również może być wyższe.

Podopiecznego należy uważniej obserwować i poinformować rodzinę, koordynatora lub lekarza. Nie wolno samodzielnie odstawiać ani zmieniać dawkowania leków.

Kiedy dzwonić pod 116117, a kiedy pod 112?

Pod numer 112 należy dzwonić w przypadku zagrożenia życia, utraty przytomności, poważnego urazu lub gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia.

Numer 116117 jest przeznaczony dla sytuacji, gdy potrzebna jest pilna pomoc lekarska, ale stan podopiecznego nie zagraża jego życiu.

Jak prawidłowo udokumentować siniak?

Należy zapisać datę, godzinę, okoliczności zdarzenia, poziom bólu oraz rozmiar krwiaka w centymetrach. Za zgodą można zrobić zdjęcie, a następnie przekazać informacje rodzinie lub koordynatorowi.