Utrata przytomności u podopiecznego: jak opiekunka powinna udzielić pierwszej pomocy?

Utrata przytomności może nastąpić nagle, także u osoby, która chwilę wcześniej czuła się dobrze. Jeśli podopieczny nie reaguje na głos ani dotyk, nie próbuj najpierw ustalać przyczyny. Sprawdź oddech, wezwij pomoc pod numerem 112 i działaj zgodnie z tym, czy osoba oddycha prawidłowo.

Poniższe wskazówki dotyczą pierwszej pomocy osobie dorosłej. W sytuacji zagrożenia życia słuchaj również poleceń dyspozytora numeru 112.

Co zrobić, gdy podopieczny straci przytomność? Krótka odpowiedź

1. Sprawdź, czy możesz bezpiecznie podejść do podopiecznego.
2. Zwróć się do niego głośno i delikatnie potrząśnij za ramiona.
3. Jeśli nie reaguje, zawołaj o pomoc i sprawdź, czy oddycha prawidłowo. Poświęć na to maksymalnie 10 sekund.
4. Jeśli oddycha prawidłowo — ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej, zadzwoń pod 112 i stale kontroluj oddech.
5. Jeśli nie oddycha prawidłowo lub masz wątpliwości — zadzwoń pod 112 i rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO).

Nie czekaj, aż minie minuta. Brak reakcji wymaga natychmiastowego działania.

Jak rozpoznać utratę przytomności?

Osoba nieprzytomna nie odpowiada, gdy do niej mówisz, i nie reaguje na delikatne potrząśnięcie za ramiona. Może przy tym oddychać prawidłowo albo mieć zaburzony oddech. To właśnie ocena oddechu decyduje o kolejnych krokach.

Jak sprawdzić oddech?

Ostrożnie udrożnij drogi oddechowe: odchyl głowę podopiecznego do tyłu i unieś jego brodę. Przez nie więcej niż 10 sekund obserwuj ruchy klatki piersiowej, nasłuchuj oddechu i spróbuj wyczuć wydychane powietrze.

Pojedyncze, nieregularne westchnięcia lub łapanie powietrza nie są prawidłowym oddechem. Jeśli nie widzisz prawidłowego oddechu albo nie masz pewności, poinformuj o tym dyspozytora 112 i rozpocznij RKO.

Co zrobić, jeśli podopieczny oddycha prawidłowo?

Ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej i zadzwoń pod 112. Przekaż dyspozytorowi adres, informację o utracie przytomności oraz to, że podopieczny oddycha.

Pozostań przy nim i regularnie sprawdzaj oddech aż do przyjazdu ratowników. Jeśli oddech przestanie być prawidłowy, natychmiast poinformuj dyspozytora i rozpocznij RKO.

Co zrobić, jeśli podopieczny nie oddycha prawidłowo?

Zadzwoń pod 112. Jeśli możesz, włącz tryb głośnomówiący, aby słyszeć wskazówki dyspozytora podczas udzielania pomocy. Poproś inną osobę o przyniesienie AED, jeśli urządzenie jest dostępne.

Rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. Jeśli umiesz wykonywać oddechy ratownicze, stosuj 30 uciśnięć i 2 oddechy. Jeśli nie umiesz ich wykonywać, uciskaj klatkę piersiową bez przerw i postępuj zgodnie z poleceniami dyspozytora. Jeśli masz AED, włącz je i wykonuj jego instrukcje głosowe. Kontynuuj działania do czasu przejęcia pomocy przez ratowników lub zgodnie ze wskazówkami dyspozytora.

Dlaczego podopieczny mógł stracić przytomność?

Przyczyną może być między innymi zaburzenie pracy serca, udar, niski poziom cukru we krwi, odwodnienie lub uraz. Nie musisz rozpoznawać przyczyny przed udzieleniem pierwszej pomocy. Najpierw sprawdź reakcję i oddech, wezwij 112 i przekaż ratownikom to, co wiesz o stanie podopiecznego.

Czego nie robić?

• Nie podawaj osobie nieprzytomnej jedzenia, wody ani leków doustnych.
• Nie zostawiaj jej samej.
• Nie próbuj stawiać jej na nogi ani gwałtownie podnosić.
• Nie potrząsaj nią mocno i nie próbuj „cucić” jej na siłę.
• Nie uznawaj pojedynczych westchnięć za prawidłowy oddech.
• Nie odkładaj telefonu pod 112, aby najpierw ustalić przyczynę utraty przytomności.

Najważniejsze do zapamiętania

Gdy podopieczny traci przytomność, liczy się szybka ocena reakcji i prawidłowego oddechu. Jeśli oddycha prawidłowo, ułóż go na boku, wezwij 112 i obserwuj. Jeśli nie oddycha prawidłowo lub masz wątpliwości, wezwij 112 i rozpocznij RKO. Dyspozytor pomoże Ci przejść przez kolejne kroki.

Najczęstsze pytania

Czy dzwonić pod 112, jeśli podopieczny jest nieprzytomny, ale oddycha?

Tak. Ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej, wezwij pomoc i regularnie sprawdzaj oddech.

Jak długo sprawdzać oddech?

Maksymalnie 10 sekund. Jeśli oddech nie jest prawidłowy lub nie masz pewności, rozpocznij RKO i wykonuj polecenia dyspozytora 112.

Czy osoba, która łapie powietrze, oddycha prawidłowo?

Nie. Pojedyncze, nieregularne westchnięcia nie są prawidłowym oddechem.